Ιταλία,

Η Ιταλία δεν χρειάζεται πραγματικά συστάσεις, αλλά η Ιταλία για την οποία γράφουμε είναι αυτή που δεν βλέπεις στο πρώτο ταξίδι — μεσημεριανό σε μια ήσυχη πλατεία της Ρώμης, το φως των πέντε το απόγευμα πάνω από τη λίμνη Κόμο, ο τρόπος που ο σερβιτόρος διορθώνει την παραγγελία σου για τα ζυμαρικά και σου βάζει έτσι κι αλλιώς το σωστό κρασί. Επιστρέφουμε συχνά· κάθε φορά η χώρα μάς φαίνεται και μεγαλύτερη και μικρότερη απ’ ό,τι θυμόμασταν.

Η άνοιξη (Απρίλιος–Ιούνιος) και το φθινόπωρο (Σεπτέμβριος–Οκτώβριος) είναι οι αγαπημένες μας εποχές: ζεστές μέρες, απαλότερο φως και οι πόλεις ξαναπαίρνουν ανάσα. Ο Ιούλιος και ο Αύγουστος είναι καυτοί — άγρια καυτοί στη Ρώμη και τη Φλωρεντία — και η ακτή γεμίζει με Ιταλούς σε διακοπές. Αν έχετε μόνο τον Αύγουστο, φύγετε προς την ενδοχώρα στους Δολομίτες ή βόρεια στη λίμνη Κόμο. Ο χειμώνας έχει τη δική του ήσυχη γοητεία: άδειες εκκλησίες στη Ρώμη, Βενετία μέσα στην ομίχλη και πραγματικό σκι στις Άλπεις. Αποφύγετε, αν μπορείτε, τις δέκα μέρες πριν και μετά το Πάσχα και το Ferragosto (15 Αυγούστου).

Ρώμη. Περπατήστε παντού. Ανατολή στο Πάνθεον, καφές όρθιοι στο Sant’Eustachio, ηλιοβασίλεμα από το Gianicolo και δείπνο στο Trastevere. Παραλείψτε τα Ισπανικά Σκαλιά και περάστε αυτή την ώρα στο μουσείο Centrale Montemartini. Βενετία. Τουλάχιστον δύο νύχτες — αλλάζει αφού φύγουν όσοι έρχονται για μία μέρα. Βόλτα για cicchetti στο Cannaregio, ένα πρωινό vaporetto για το Torcello, καφές σε ένα ήσυχο campo. Μιλάνο. Υποτιμημένο. Aperitivo στο Bar Basso, μια σωστή βόλτα στη Brera και ο Μυστικός Δείπνος αν κλείσετε αρκετά νωρίς. Λίμνη Κόμο. Μείνετε στη Varenna, όχι στη Bellagio· πάρτε το γρήγορο φέρι για να περάσετε απέναντι. Ένα αργό απόγευμα πάνω στο νερό και καταλαβαίνετε τα υπόλοιπα.

Για ένα πρώτο ταξίδι: τέσσερις νύχτες στη Ρώμη, δύο στη Φλωρεντία, δύο στη Βενετία — το κλασικό τρίγωνο, και λειτουργεί. Για ένα δεύτερο ταξίδι: παραλείψτε τη Ρώμη, πετάξτε στο Μιλάνο, μείνετε τρεις νύχτες στη λίμνη Κόμο και μετά κατευθυνθείτε νότια προς τη Βενετία ή ανατολικά προς τους Δολομίτες. Γειτονιές της Ρώμης: Monti για ατμόσφαιρα, Prati για ησυχία, Trastevere αν δεν σας ενοχλεί ο θόρυβος το βράδυ. Αποφύγετε τα ξενοδοχεία δίπλα στον σταθμό Termini, εκτός αν φεύγετε το πρωί.

Τα τρένα υψηλής ταχύτητας είναι η ραχοκοκαλιά. Το Frecciarossa και το Italo συνδέουν τη Ρώμη, τη Φλωρεντία, το Μιλάνο και τη Βενετία σε 1–3 ώρες — κλείστε νωρίς και είναι φθηνά. Τα περιφερειακά τρένα είναι πιο αργά αλλά μια χαρά για μικρές διαδρομές. Μέσα στις πόλεις: το μετρό της Ρώμης είναι περιορισμένο, οπότε περπατήστε και χρησιμοποιήστε λεωφορεία· το μετρό του Μιλάνου είναι εξαιρετικό· στη Βενετία όλα γίνονται με τα πόδια και με vaporetto. Μην νοικιάσετε αυτοκίνητο, εκτός αν κατευθύνεστε προς τους παράδρομους της Τοσκάνης, τους Δολομίτες ή την ακτή της Αμάλφι — και ακόμη και τότε, παραλάβετε το έξω από την πόλη.

Το ιταλικό φαγητό είναι περιφερειακό μέχρι και επίπεδο δρόμου. Carbonara στη Ρώμη, Bolognese στη Μπολόνια (ποτέ στη Ρώμη), θαλασσινά στην Αδριατική, ριζότο στο Μιλάνο, πέστο στη Λιγουρία. Τι τρώμε πάντα: cacio e pepe την πρώτη νύχτα στη Ρώμη, μια σωστή pizza al taglio για μεσημεριανό, παγωτό καθημερινά (Fatamorgana στη Ρώμη, Gelateria del Teatro) και ένα μεγάλο κυριακάτικο μεσημεριανό κάπου χωρίς μενού. Ο καφές πίνεται όρθιος στο μπαρ το πρωί· μετά τις 11 μόνο οι τουρίστες παραγγέλνουν καπουτσίνο.

Η Ιταλία ανταμείβει τη δεύτερη επίσκεψη περισσότερο από την πρώτη. Το πρώτο ταξίδι αφορά τα μεγάλα αξιοθέατα — Κολοσσαίο, Rialto, Duomo — και πρέπει να τα κάνετε. Το δεύτερο αφορά πιο αργά απογεύματα: ένα aperitivo σε μια πλατεία χωρίς όνομα, ένα τρένο προς μια πόλη που δεν έχετε ακούσει ποτέ, ένα μεγάλο γεύμα σε ένα εστιατόριο όπου κανείς δεν μιλάει αγγλικά. Ξεκινήστε με τη Ρώμη και τη Βενετία. Επιστρέψτε για όλα τα υπόλοιπα.

Και τα δύο, φυσικά — αλλά αν πρέπει να διαλέξετε: Ρώμη αν θέλετε μέγεθος, ζωή στον δρόμο και ερείπια κάτω από τα πόδια σας· Φλωρεντία αν θέλετε τέχνη και συμπαγή πόλη που εξερευνάται με τα πόδια. Η Ρώμη ανταμείβει τον χρόνο· η Φλωρεντία ανταμείβει τρεις συγκεντρωμένες μέρες.

Ναι, αλλά διαλέξτε τον μήνα σας. Ο Μάιος, ο Ιούνιος ή το τέλος Σεπτεμβρίου είναι το ιδανικό σημείο. Στην αιχμή του καλοκαιριού (Ιούλιος–Αύγουστος) ο παραλιακός δρόμος είναι μπλοκαρισμένος και όλα φαίνονται στριμωγμένα. Μείνετε στο Ravello ή στο Praiano αντί για το Positano και πάρτε το φέρι όποτε γίνεται.